Nr 14/2022 Wokół cyrkularności

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wydłużanie życia przedmiotów było powszechną praktyką wynikającą głównie z niedoboru. Czymś zupełnie naturalnym wydawały się stosowanie trwałych materiałów i możliwość naprawiania uszkodzonych komponentów. Utrzymanie wartości raz wytworzonego produktu tak długo, jak to możliwe, stanowiło konieczność.

Z dyscypliny utożsamianej z rozwiązywaniem problemów – często natury estetycznej lub użytkowej – projektowanie przeradza się w narzędzie do wprowadzenia znaczących, systemowych zmian i kształtowania naszej przyszłości.

Informacje o projektowaniu zrównoważonym, ekodizajnie czy cyrkularności dochodzą do nas z różnych stron. W zależności od kontekstu niosą nadzieję lub niepokój, nierzadko wytykają też kogoś palcem. Towarzyszą im hasła takie jak „zmiana klimatyczna” czy „gospodarka obiegu zamkniętego”, które mogą wydawać się tak doniosłe i odległe, że trudno odnaleźć w nich znaczenie dla siebie. Po co nam ta cyrkularność i zamykanie obiegów? Jaka jest jej wartość i gdzie właściwie leży jej potencjał dla branży projektowej?

Jedną z większych pod względem masy grup odpadów na świecie są zużyte opony. 
W związku z ciągłym wzrostem liczby zużywanych produktów tego rodzaju i długim czasem ich biodegradacji są one istotnym zagrożeniem dla środowiska.

Gospodarka cyrkularna może być rozwiązaniem problemów związanych z narastającą emisji gazów cieplarnianych i zużyciem materiałów, jednak ze względu na tak zwany efekt odbicia oraz techniczne i społeczne bariery wiąże się też z zagrożeniami i wyzwaniami.

W kosmicznym symbiocenie ludzie są jedynie chwilowymi obserwatorami wielkiego cyrkularnego procesu odbywającego się od wielu miliardów lat na przestrzeni miliardów lat świetlnych we wszechświecie. Różnego typu odpady przemian astrochemicznych i biogeochemicznych były surowcami i katalizatorami umożliwiającymi powstanie naszej cywilizacji.

Regeneracja jest sumą regenerujących się ekosystemów. Skomplikowana sieć życia przenika obszary zdominowane przez ludzi i wzywa ich do współpracy. O Wrocławskich Polach Irygacyjnych w kontekście projektowania regenerującego (regenerative design).

Różne sposoby przetwarzania żywności związane z fermentacją są obecnie „recyklingowane” i używane ponownie, jednak towarzyszy temu zmiana znaczeń, otoczki estetycznej i narracji, co można interpretować jako przekształcanie się tradycji.