Odpowiedź nie wydaje się oczywista. W dwóch największych projektowych organizacjach w Polsce (STGU i Stowarzyszenie Projektowe SPFP) jest może ze 200 członkiń i członków – nawet nie 1% społeczności. Czy dystans do zrzeszania się w branżowych organizacjach bierze się z niewiary w rezultaty wspólnego działania, słabości stowarzyszeń, a może po prostu z niewiedzy? Temat moim zdaniem wart odrębnego artykułu, ale tym razem chciałabym krótko opisać jeszcze mniej znany i i słabo doceniany obszar współpracy międzynarodowej.
BEDA – The Bureau of European Design Association – jest doświadczoną organizacją założoną w 1969r. w Brukseli, by promować potencjał projektowania w Unii Europejskiej. Można śmiało i bez frustracji powiedzieć – wciąż robi to samo, tylko w zmieniających się warunkach i poszerzających się obszarach aktywności projektantów. BEDA wielokrotnie inicjuje badania sektora designu* i wzmacnia głos projektantów, a tym samym obecność designu w europejskich politykach. Ułatwiając wzajemne kontakty wspiera rozwój członkowskich organizacji, a ma ich 50 z 28 europejskich krajów. Są wśród nich rady i centra designu tak cenione, jak Design Council z Londynu, Danish Design Center, designaustria czy Barcelona Creativity & Design Foundation. Z polskich instytucji i organizacji do BEDY należą SPFP, Centrum Designu z Gdyni oraz Zamek Cieszyn.
Do Monachium pojechaliśmy na walne zgromadzenie, którego format narzucał konieczne procedury, ale też zachęcał do podsumowań i dyskusji na temat aktualnych wyzwań.
Ważne dla nas wszystkich jest, że do Zarządu, kierowanego przez Marka Illi (Swiss Design Association) powrócił prof. Michał Stefanowski reprezentujący Stowarzyszenie Projektowe SPFP, a który chciałby się zająć m.in. potrzebami i rozwojem organizacji zrzeszających projektantów oraz designem nakierowanym na wartości społeczne i bezpieczeństwo. Wybór Michała Stefanowskiego był ważnym, ale nie jedynym powodem, dla którego wybraliśmy się w podróż. Celem i wyzwaniem jest MADres („Smart enough to be MAd about design”) – 4 letni program BEDY skupiony na wykorzystaniu designu do budowania zrównoważonej, inkluzywnej i odpowiedzialnej Europy. W ramach projektu powstaną m.in. 4 Krajowe Laboratoria Polityk („National Policy Lab”) – w Irlandii, Łotwie, Hiszpanii (Walencja) i w Polsce.
Nowo wybrany zarząd BEDA. Na zdjęcia brak prof. Michała Stefanowskiego, który nie mógł być w tych dniach w Monachium.
Przed naszym Stowarzyszeniem stoi nie lada wyzwanie – jak organizować wspólną pracę, wykorzystać szansę i sprostać nadziejom? Dość powiedzieć, że do wspólnego stołu usiądą (i to nie raz!) przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Cyfryzacji i Urzędu Patentowego RP wraz z Instytutem Przemysłów Kreatywnych oraz Instytutem Wzornictwa Przemysłowego.
Startujemy z trudnej pozycji, bo wśród kilku tysięcy polskich ustaw tylko kilka związanych z koniecznością zapewnienia dostępności, odwołuje się wprost do projektowania uniwersalnego. Zainteresowanych zapraszam do przeczytania raportu autorstwa Piotra Świątka i Reginy Handke Design Policy Mapping in Europe .
Będziemy – oczywiście! – informować czytelników „Form” o kolejnych inicjatywach Stowarzyszenia Projektowego SPFP i projektu MADres. Prosimy więc nie tylko o symboliczne trzymanie kciuków, ale i refleksję, jak niewiele można zdziałać w pojedynkę…
Ewa Gołębiowska
Wiceprezeska Stowarzyszenia Projektowego SPFP
—
*A perspective on the Design Sector in Europe. BEDA member‘s survey 2024 European Design Policy Survey 2026 A survey among members organisations of The Bureau of European Design Associations, zob. https://beda.org/news/european-design-policy-survey-2026/
