W trakcie kilkumiesięcznego stażu w agencji projektowej w Brukseli odwiedziłam Design Museum Brussels zlokalizowane w północnej części miasta, zaledwie kilkaset metrów od słynnego Atomium – najpopularniejszej atrakcji stolicy.
Muzeum prezentuje wystawy stałe i czasowe, poruszające różne, często nieoczywiste obszary projektowania przemysłowego. Ekspozycje ukazują podłoże społeczne i ekonomiczne designu, analizują związki między obiektami, zastosowane materiały i kontekst historyczny.
Kolorowy plastik, który zmienił bieg historii, belgijskie krzesła z Art Nouveau, szalone wzory na deskorolkach, a nawet obiekty polskich projektantek – znajdziemy tu projekty dawne i współczesne, zestawione w sposób zachęcający do refleksji.
To pytanie wybrzmiało od razu gdy weszłam na wystawę poświęconą projektowaniu przemysłowemu w Belgii. A jeśli istnieje design belgijski, to jak go zdefiniować? Ekspozycja w odpowiedzi prezentuje przekrój projektów zaczynając od XIX-wiecznego Art Nouveau, dochodząc do czasów współczesnych. Istotną rolę gra tu kontekst socjologiczno-historyczny, który wpływa na podejmowane innowacje i zmiany w projektowaniu. Wraz z upływem czasu kwestionowane są formy i to jak odpowiadają na potrzeby odbiorców. Widzimy, że design powstaje zawsze w określonym miejscu i czasie, w odniesieniu do problemów epoki. Pomimo obszerności tematu trzeba zaznaczyć, że wystawa jest dosyć skromna – zawiera jedynie reprezentacyjne obiekty wiodące nas przez bieg historii.
Obecnie myśląc o plastiku stawiamy pytania poruszające aspekty ekologiczne, produkcję masową oraz konsumpcjonizm. Jednak nie zawsze tak było. Oglądając wystawę, moją uwagę zwrócił fragment filmu Absolwent (The Graduate, 1967). Słowo „plastik” urasta do rangi materiału przyszłości, wpływającego na bieg historii – zanim jeszcze było wiadomo jakie skutki on przyniesie.
Od lat 50. i boomu ekonomicznego, plastik zrewolucjonizował codzienność wielu ludzi. Materiał utożsamiano ze zmianą, potrzebą wolności, a także z generacją odrzucającą tradycyjne wartości. Pozwolił klasie średniej zyskać dostęp do wielu przedmiotów ułatwiających funkcjonowanie. Wystawa przedstawia 30 lat historii plastiku, uwzględniając to jak na projekty wpływała polityka, kultura, innowacje technologiczne oraz zmienna gospodarka. Ekspres do kawy, zegar, kalkulator, radio, maszyna do pisania, komputer, odkurzacz, długopisy. Przezroczyste krzesła, dziwne stoły i kolorowe lampy. Plastikowa trawa, fotel w kształcie rękawicy i krzesełko w formie psa. Widzimy tu przekrój od przedmiotów potrzebnych i praktycznych, aż po współczesny design alternatywny i eksperymentalny.
Jonathan Olivares, projektant przemysłowy i skateboarder, to kurator tymczasowej wystawy poświęconej projektowaniu deskorolek. Zawiera ona aż 100 unikalnych desek, a także 150 innych przedmiotów związanych ze skateboardem. Chronologicznie odkrywamy ewolucję designu w odniesieniu do realiów środowiska, kluczowych wydarzeń i pojawiających się stylów. Między innymi możemy zobaczyć ręcznie robione kalifornijskie deskorolki z lat 50., pierwsze modele kicktail do wykonywania trików oraz profesjonalną deskę 17-letniej olimpijki Sky Brown.
Wybierając się do muzeum, nie spodziewałam się, że natrafię na ekspozycję poświęconą kobietom we współczesnym designie… polskim. To właśnie w Brukseli przedstawiono sylwetki 16 polskich projektantek. Jak mówi sam opis kuratorski wystawy Looking Through Objects: Women in Contemporary Polish Design, Polska znana jest obecnie jako strategiczny partner w projektowaniu łączącym autentyczne rzemiosło z jakością designu. Intrygujące jest ukazanie sprzeczności: zarówno podejścia pragmatycznego, jak i wolności twórczej, produkcji przemysłowej oraz unikalnie wytwarzanych obiektów. Mnogość kreatywnych wizji sprawia, że projektowanie łączy sztukę, rzemiosło i technologię. Widzimy sposób działania polskich projektantek, ich inspiracje, strategie oraz podejście do materiału. Podkreślono również aspekt niezależności kobiet w designie, ich aktywizm oraz odpowiadanie na zmiany kulturalne, społeczne i ekonomiczne.
Osoby odwiedzające Brukselę często nie zdają sobie sprawy z istnienia muzeum. A szkoda, bo wystawy mogą zaciekawić nie tylko profesjonalistów. Dodatkowo, warto wiedzieć, że wykupując bilet do Atomium mamy w cenie wstęp do Design Museum Brussels.
Prosta architektura budynku sprzyja prezentacji obiektów, podkreślając związki konceptualne, społeczne i filozoficzne. Muzeum eksploruje różne wymiary designu i zwraca uwagę na kluczową rolę projektowania przemysłowego, które wpływa na społeczeństwo i na nasze życie codzienne.
Wizyta była dla mnie nie tylko okazją do zagłębienia się w historię designu, ale także inspiracją formami, kształtami i kolorami. Polecam zajrzeć do Design Museum każdemu wybierającemu się do stolicy Belgii.
