Call for Papers

Zapraszamy do nadsyłania abstraktów o objętości do 1200 znaków ze spacjami. Za teksty publikowane w ramach call for papers redakcja nie przewiduje honorariów. Wybrane osoby zaprosimy do rozwinięcia tekstu w pełnej wersji.

Planowane numery

Nr 31/2026: Jeszcze raz na ludowo… (zima 2026)

  • Termin przesłania abstraktów: 10 lipca 2026.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 31 sierpnia 2026.
  • Termin publikacji numeru: zima 2026.

Inspiracją dla tego numeru Form jest planowana na jesień 2026 roku wystawa Obywatelka Cepelia. Ekspozycja w krakowskim Muzeum Narodowym będzie kuratorowana przez Piotra Kordubę i Annę Wiszniewską, autora imponującej Ludowości na sprzedaż z roku 2013. Niewątpliwie obserwujemy też kolejny zwrot ludowy w piśmiennictwie historycznym, z kluczową książką Adama Leszczyńskiego Ludowa historia Polski wydaną w 2020 roku. To współgra z XXI-wiecznym powrotem do etnodesignu. Jeszcze raz więc na ludowo. Chcielibyśmy, aby teksty tego numeru podjęły temat klasycznych form obecności tego, co ludowe, w designie, jak i pytania o możliwość projektowych inspiracji ludowością dzisiaj.
Jakie były funkcje ludowości w tradycji modernistycznej? Co w rzeczywistości było efektem prób łączenia produkcji przemysłowej z tradycjami wiejskiego rękodzieła? Jak te próby odbiły się na kulturze materialnej Polski? Które trendy w eksplorowaniu kultury ludowej okazały się trwałe? Czy dziś kultura ludowa w jej klasycznym, sięgającym XIX wieku sensie bywa bezpośrednią inspiracją w projektowaniu? Czy inspiracje te w późnej nowoczesności wolne są od protekcjonalności i czy bywają pozaestetyczne? Co byłoby bardziej współczesnym odpowiednikiem motywów folklorystycznych i jak dziś rozumieć pojęcie ludu w perspektywie designu? Gdzie są pozamainstreamowe i nieuprzywilejowane obszary naszej kultury, które są inspiracją dla designerów, w tym grafików?

Nr 30/2026: Społecznie odpowiedzialni (jesień 2026)

  • Termin przesłania abstraktów: 15 maja 2026.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 26 czerwca 2026.
  • Termin publikacji numeru: jesień 2026.

Projektowanie aspiruje do roli praktyki służącej dobru wspólnemu. Hasła takie jak projektowanie inkluzywne, uniwersalne czy partycypacyjne zdążyły stać się częścią mainstreamowego dyskursu – a tym samym ryzykują utratę krytycznej ostrości. Czy „dostępność” jako standard techniczny i prawny wystarczy, by mówić o projektowaniu sprawiedliwym? Czy partycypacja nie bywa narzędziem legitymizacji decyzji już podjętych? Kto naprawdę zyskuje, gdy wielkie korporacje ogłaszają swoje produkty „inclusive by design”?

Numer 30. „Form” zaprasza do podjęcia tych pytań bez gotowych odpowiedzi. Szukamy tekstów, które nie poprzestają na opisie dobrych praktyk, lecz problematyzują podstawowe założenia pola – jego pojęcia, metody, aktorów i struktury władzy. Interesuje nas zarówno refleksja teoretyczna, jak i krytyczna analiza konkretnych przypadków projektowania społecznie odpowiedzialnego.

Przykładowe wątki, które mogą znaleźć miejsce w tym numerze:

  • Krytyczna analiza pojęć: projektowanie inkluzywne, uniwersalne, dostępne, partycypacyjne – podobieństwa, napięcia, sprzeczności
  • Design justice – sprawiedliwość społeczna jako rama projektowania
  • Władza i reprezentacja: kto definiuje potrzeby użytkownika? Kto jest niewidoczny w procesie projektowania?
  • Partycypacja jako metoda i jako mit – granice współprojektowania z grupami marginalizowanymi
  • Inclusive washing: komercjalizacja języka inkluzji w praktyce projektowej i komunikacji marek
  • Estetyka a dostępność – czy projektowanie dla wszystkich musi oznaczać rezygnację z piękna?
  • Projektowanie cyfrowe i AI wobec wykluczenia: algorytmiczne uprzedzenia, dostępność interfejsów, WCAG
  • Projektowanie usług publicznych i polityk – service design w kontekście nierówności
  • Metodologie badań z wrażliwymi grupami: etyka, reprezentacja, ryzyko
  • Projektowanie spekulatywne i krytyczne wobec kwestii wykluczenia społecznego
  • Studia przypadków: sukcesy, porażki i paradoksy projektowania odpowiedzialnego społecznie

Nr 29/2026: Sozologiczny design (lato 2026)

  • Termin przesłania abstraktów: 27 lutego 2026.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 10 kwietnia 2026.
  • Termin publikacji numeru: lato 2026.

Numer 29. poświęcony będzie relacjom między designem a sozologią, rozumianą jako ochrona przyrody oraz przeciwdziałanie negatywnym skutkom działalności człowieka. Z jednej strony wzornictwo bywa postrzegane jako współodpowiedzialne za wzrost produkcji i konsumpcji, z drugiej – może stanowić skuteczne narzędzie ograniczania destrukcji środowiska naturalnego, a w konsekwencji także zagrożeń dla ludzi. W ostatnich latach wyraźnie zyskuje na znaczeniu projektowanie zrównoważone – ujmowane zarówno szeroko, jak i w węższej perspektywie ekodesignu. Przejawia się ono między innymi w traktowaniu odpadu jako surowca, stosowaniu materiałów biodegradowalnych, promowaniu długowieczności produktów oraz ich naprawialności, a także w zwrocie ku biofilii i wielu innych praktykach projektowych. Jest to drugi numer naszego kwartalnika poświęcony tej tematyce – pierwszy, zatytułowany Wokół cyrkularności, opublikowaliśmy cztery lata temu. Powrót do tego zagadnienia wydaje się jednak zasadny, ponieważ jego znaczenie stale rośnie i ewoluuje: pojawiają się nowe możliwości, ale też narastają zagrożenia.
 
Nr 28/2026: Narzędzia projektowe (wiosna 2026)

  • Termin przesłania abstraktów: 16 lutego 2026.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 16 marca 2026.
  • Termin publikacji numeru: wiosna 2026.

Numer wiosenny będzie poświęcony narzędziom projektowym. Bezprecedensowy, dynamiczny rozwój technologiczny i cyfryzacja życia pociągają za sobą ewolucję narzędzi wspomagających design. Dostrzegamy pozytywne i negatywne konsekwencje tego zjawiska i jesteśmy ciekawi zarówno głosów teoretycznych aktualizujących i porządkujących wiedzę na ten temat, jak i opisów praktycznego wykorzystania różnorodnych narzędzi projektowych (case study). Jednocześnie nasze możliwości psychomotoryczne nie rozwijają się tak szybko jak technologia. Czy w związku z tym powinniśmy spojrzeć na nowo na tradycyjne, analogowe metody współpracy i komunikacji, dostrzegając ich głęboko ludzki wymiar? Czy rysowanie jest nadal potrzebną umiejętnością? Czy szybkie prototypowania z kartonu po pizzy i srebrnej taśmy jest lepsze od zaawansowanej cyfrowej symulacji? Jaki wachlarz możliwości mamy do dyspozycji i jak zmienia to zawód projektanta? Co zyskujemy dzięki wykorzystaniu nowych narzędzi, czy tylko optymalizację czasu i kosztów, czy może coś więcej? Jesteśmy otwarci na różne interpretacje tematu narzędzi projektowych, zwracając uwagę, że przy projektowaniu z narzędzi korzysta umysł, ręka, oko i język.

Nr 27/2025: Pogranicza designu (zima 2025)

  • Termin przesłania abstraktów: 30 lipca 2025.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 15 września 2025.
  • Termin publikacji numeru: grudzień 2025.

Coraz częściej projektowanie rynkowe poddawane jest krytyce jako narzędzie wspierające nadprodukcję i nadkonsumpcję. W odpowiedzi na te zjawiska w designie rozwijają się nurty krytyczne oraz projekty o charakterze utopijnym i spekulatywnym. Na obrzeżach głównego trendu pojawiają się także praktyki partycypacyjne, angażujące użytkowników w proces współtworzenia, a także rozwiązania wykorzystujące nowe technologie – od przekształcania produktów fizycznych w usługi po zastosowania sztucznej inteligencji, która w nowy sposób kształtuje role projektanta i odbiorcy. Zachęcamy autorów, dla których eksploracja tych obszarów jest inspirująca, do nadsyłania tekstów i włączenia się w tę wielowątkową dyskusję.

Nr 26/2025: Projektowanie dla miasta: dobrostan, społeczność, spekulacja (jesień 2025)

  • Termin przesłania abstraktów: 30 kwietnia 2025.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 15 czerwca 2025.
  • Termin publikacji numeru: październik 2025.
Miasto to coś więcej niż budynki i ulice – to przestrzeń codziennego życia, w której projektowanie odgrywa kluczową rolę. Szukamy tekstów do numeru poświęconego projektowaniu dla przestrzeni miejskich. Chcemy się przyjrzeć, jak design może wpływać na jakość życia mieszkańców, wzmacniać więzi społeczne i tworzyć bardziej zrównoważone oraz inkluzywne przestrzenie.
 
Interesują nas takie zagadnienia:
  • Miejski aktywizm projektowy  – jak oddolne inicjatywy i narzędzia projektowe mogą angażować mieszkańców?  
  • Projektowanie spekulatywne – jakie alternatywne wizje miast możemy sobie wyobrazić?  
  • Projektowanie dospołeczne – jak tworzyć miasta dla wszystkich, bez barier i wykluczeń?  
  • Dobrostan w mieście – jak design wpływa na zdrowie, jakość powietrza, dostęp do zieleni i komfort życia?  
Zapraszamy projektantów, urbanistów, badaczy i aktywistów do nadsyłania artykułów, analiz, case studies itp.
 
Zgłoszenia (abstrakt do 1500 znaków ze spacjami) przyjmujemy do 30.04.2025 na adres [email protected] 
Wybrane osoby zaprosimy do rozwinięcia tekstu w pełnej wersji.
 
Nr 25/2025: Wdrożenia i skuteczność (lato 2025)
  • Termin przesłania abstraktów: 20 grudnia 2024.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 28 lutego 2025.
  • Termin publikacji numeru: czerwiec/lipiec 2025.

Letni numer pisma „Formy” będzie poświęcony wdrożeniom i skuteczności projektowania. Zależy nam na pokazaniu w artykułach (realnego) wpływu projektowania na różne aspekty życia społecznego, gospodarczego, kulturowego i technologii, a także efektywności wdrożeń projektów.
Wśród przykładowych wątków, które mogą znaleźć miejsce w tym numerze, są: projektowanie a wdrażanie, mierzenie skuteczności designu, skala i metody oceny wpływu designu na organizacje, metody oceny wpływu designu na użytkownika, projektowanie oparte na wynikach (outcome-driven design), zarządzanie projektowaniem, modele współpracy z biznesem, współpraca z producentami, case study prezentujące dobre praktyki i skuteczne wdrożenia, projektowanie jako element strategii marketingowej, zarządzanie zmianą i wdrożeniami projektów, rola edukacji w kształtowaniu postaw i skuteczności designu, psychologia designu i zmiana zachowań użytkowników – jak dobrze zaprojektowane interfejsy, produkty i usługi mogą wpływać na nawyki użytkowników, na przykład w obszarze zdrowia, edukacji czy finansów osobistych, projektowanie rozwiązań dla globalnych problemów i wyzwań…

Nr 24/2025: Azjatyckie smoki (wiosna 2025)

  • Termin przesłania abstraktów: 29 listopada 2024.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 10 stycznia 2025.
  • Termin publikacji numeru: marzec/kwiecień 2025.

Wiosenny numer pisma „Formy” będzie poświęcony projektowaniu z Dalekiego Wschodu. Jesteśmy zainteresowani artykułami, które ukazują wpływ kultury, tradycji i technologii na współczesne projektowanie w Azji, a także jego potencjalne globalne znaczenie. Przede wszystkim interesują nas Chiny, ale również Japonia i Korea Południowa są tematami wartymi rozważenia.
Wśród przykładowych wątków, które mogą znaleźć miejsce w tym numerze, są: rola Azji w globalnym projektowaniu XXI wieku, edukacja projektowa, transfer wiedzy, nowe modele współpracy projektantów z przemysłem, nowe technologie, materiały i procesy produkcyjne, ewolucja projektowania w erze postcyfrowej, zrównoważone projektowanie z azjatyckiej perspektywy (zarówno w kontekście nowych technologii, jak i wykorzystania tradycji i rzemiosła), koreański „han” i jego wpływ na projektowanie, harmonizacja tradycji z nowoczesnością… 

Nr 23/2024: Konteksty i narzędzia badania historii polskiego dizajnu (zima 2024)

  • Termin przesłania abstraktów: 2 sierpnia 2024.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 16 września 2024.
  • Termin publikacji numeru: grudzień 2024.

Tematem grudniowego numeru „Form” jest refleksja nad historią polskiego projektowania XX i XXI wieku – jego ogólny obraz oraz metodyka badań jego dziejów. Liczymy na teksty podejmujące zagadnienie istotnych kontekstów polskiego dizajnu, dynamiki jego rozwoju, jego specyfiki, zarówno uwzględniające zjawiska jednostkowe, jak i skupione na głównych nurtach. Wśród przykładowych wątków, które mogą znaleźć miejsce w nowym numerze, są: znaczenie systemu społeczno-gospodarczego dla projektowania – polska specyfika, zależność dizajnu od systemu kapitalistycznego; istotność idei projektowania dla opisu materialnych aspektów życia społecznego; ciągłość i zmienność w historii projektowania w Polsce, znaczenie inspiracji ludowych, historycznych, ślady oddziaływania mniejszości kulturowych, trwałość idei; polskie środowisko projektantów: etos, zależności ideowe, oryginalność, historyczna zmienność postaw, osobowości i ich rola.

Nr 22/2024: Sztuczna inteligencja (jesień 2024)

  • Termin przesłania abstraktów: 7 czerwca 2024.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: 17 lipca 2024.
  • Termin publikacji numeru: październik 2024.

Jesienny numer pisma „Formy” będzie poświęcony sztucznej inteligencji (AI) i jej oddziaływaniu na projektowanie. Oczekujemy artykułów, które podejmą próbę oceny potencjału, ale również zagrożeń związanych z upowszechnianiem się narzędzi wykorzystujących możliwości AI. Wśród przykładowych tematów są: wpływ rozwoju AI na dizajn, perspektywy rozwoju projektowania opartego na sztucznej inteligencji, sposoby wykorzystania AI w projektowaniu oraz edukacji projektowej, rola projektantów w kształtowaniu narzędzi AI, zmiana roli projektantów związana z upowszechnianiem się AI, wykorzystanie AI w badaniach projektowych (AI empowered design research), społeczne i kulturowe konsekwencje powszechnego dostępu do narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, kwestie etyczne, estetyka AI, uwarunkowania rynkowe decydujące o związku AI i projektowania, przykłady wykorzystania AI w projektowaniu (case study).

Nr 21/2024: Emocje i projektowanie (lato 2024)

  • Termin przesłania abstraktów: przesyłanie abstraktów jest zamknięte.
  • Termin przesłania kompletnych artykułów: przesyłanie artykułów jest zamknięte.
  • Termin publikacji numeru: lipiec 2024.

Zapraszamy do przesyłania propozycji artykułów w formie abstraktów zawierających tytuł proponowanego tekstu (roboczy), skrót artykułu (do 1500 znaków ze spacjami) oraz jego słowa kluczowe pod adresem [email protected].

Więcej informacji na temat sposobu przygotowania artykułów można znaleźć na stronie formy.xyz/informacje-dla-autorow/